Şaka değil gerçek… Fazla madde yiyen karadelik iki kez ‘geğirdi’

793

Evet doğru duydunuz.

Nasıl olur demeyin? Karadeliklerde ‘geğirebilir’

Amerikan Astronomi Topluluğu’nun bu haftaki oturumunda söz alan Astronom Julie Comerford ‘Gereğinden fazla madde yiyen karadeliğin iki kez geğirdiğini’ söyledi.

Kara deliklerin yedikleri maddeyi bazen gaz şeklinde açığa çıkarmaları bilinen bir durum. Ancak kısa bir zaman diliminde iki kez geğiren bir kara deliğe ilk defa rastlandı.

Olay Dünya’dan 800 milyon ışık yılı uzaklıkta olan SDSS J1354+1327 galaksisinde geçiyor.  Hubble ve Chandra uzay teleskoplarının kullanıldığı araştırmalarda, bilim insanları çok uzak mesafede bulunan bir galaksinin merkezinde yer alan kara deliğin iki farklı zaman diliminde sıcak gaz püskürttüğünü gözlemlediler.

Bilim insanlarının elde ettiği veriler ve araştırmaları sonuçları, Amerikan Astronomi Topluluğu’nun bu haftaki oturumunda sunuldu.

Astronom Julie Comerford, araştırma sonuçları hakkında şu ifadeleri kullandı.

“Oldukça aç gözlü olan ve doymak bilmeyen karadeliklerin görgü kurallarından habersiz oldukları anlaşılıyor. Çok sayıda karadeliğin tek seferli geğirmesine şahit olmuştuk fakat bir galaksinin aşırı büyüklükteki karadeliğinin bir değil, iki kez geğirdiğini keşfettik.”

Astronomların ‘Geğirme’ adını verdiği bu olay, galaksinin merkezinden yayılan renkli gaz patlamaları şeklinde ortaya çıkıyor. Olayı ortaya koyan fotoğrafların içinde en belirgin olanında yoğun bir geğirme olayının başlangıcının, kara deliğin sol üst köşesinden itibaren gerçekleşmeye başladığını görüyoruz.

Bu aşamada bir önceki geğirmenin sonucunda ortaya çıkan gazlarda alt bölümlerde yayılmaya devam ediyor. Her ne kadar bu iki olay arasında geçen sürenin yaklaşık 100.000 yıl olduğu düşünülüyorsa da, bu süre bu denli büyük bir karadelik aktivitesi için oldukça kısa bir süre olarak kabul ediliyor.

Araştırmacılar karadeliğin bu şekilde davranmasına neden olan etkenin, karadeliğin yakınlarında bulunan maddeleri tüketiyor olmasının sebep olduğunu düşünüyorlar. Karadeliğin ağzı o kadar çok madde tüketiyor ki, bir süre sonra karadelik tarafından, bu maddelerin bir bölümü büyük bir şok dalgası şeklinde dışarıya püskürtülüyor. Sonra ne mi oluyor? Tabiki karadelik bütün açgözlülüğü ile çevresinde ne var ne yok yemeye devam ediyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here